E-boilers, een belangrijke schakel in de energietransitie

E-boiler, wat is het?

Een E-boiler, of elektrische boiler, is een apparaat dat elektriciteit gebruikt om warm water of stoom te produceren. De E-boiler is een alternatief voor traditionele gasboilers die aardgas gebruiken om water op te warmen. Een E-boiler is door de korte op- en afregeltijden snel inzetbaar en flexibel in het gebruik.

Door de combinatie van een E-boiler met een buffervat of stoombatterij kan warmte en dus energie tijdelijk gestockeerd worden. In die zin kan een E-boiler installatie gezien worden als een vorm van lokale energieopslag, een thermische batterij. Op die manier kunnen bepaalde tijdspannes overwonnen worden tijdens dewelke het niet aangewezen is om elektriciteit te verbruiken.

Welke types e-boilers bestaan er?

Er zijn twee soorten E-boilers: elektrodeboilers en weerstandsboilers. In het algemeen zijn elektrodeboilers geschikt voor hogere vermogens (> 5 MW)  en weerstandsboilers geschikt voor lagere vermogens (<5 MW).

• In een elektrodeboiler vloeit er wisselstroom tussen een aantal elektroden. De elektrische weerstand van het water zorgt voor een onmiddellijke opwarming ervan. Een elektrodeboiler is geschikt om onmiddellijk en rechtstreeks zeer hoge vermogens aan elektriciteit om te zetten zonder gebruik te maken van transformatoren. Dit maakt de elektrodeboiler niet alleen ideaal voor het snel opwarmen van water, maar het maakt deze E-boiler ook geschikt als flexibiliteitsmechanisme om de balans op het elektriciteitsnet te herstellen.
• Het 2^de type E-boiler is een weerstandsboiler die meestal gebruikt worden voor lagere vermogens. Een weerstandsboiler is een elektrische boiler die water verwarmt met behulp van een verwarmingselement waardoor elektriciteit vloeit. Het water warmt op door de verhitting van het element dat een elektrische weerstand heeft. 

E-boilers worden steeds populairder in industriële toepassingen vanwege hun milieuvriendelijke en efficiënte eigenschappen. Ze worden gezien als één van de voornaamste pistes om fossiele brandstoffen te vervangen, de carbon footprint te beperken en de energietransitie door te voeren richting minimale uitstoot van broeikasgassen. Daarom worden E-boilers vaak vermeld in een masterplan energie & duurzaamheid of als maatregel in een energieaudit en een energiestudie.

Wat zijn de voordelen van E-boilers?

• Eenvoudige installatie: Omdat een E-boiler geen gasaansluiting of schoorsteen nodig heeft, is de installatie over het algemeen eenvoudiger en minder duur. 
• Veiligheid: E-boilers zijn veiliger omdat ze geen verbrandingsproces hebben zoals gasboilers. Dit betekent geen risico op gaslekken, koolmonoxidevergiftiging of andere uitstoot van gevaarlijke gassen.
• Efficiënt en stil: E-boilers zijn doorgaans efficiënter en werken bijna geruisloos. 
• Geschikt voor duurzame energie: E-boilers kunnen makkelijk worden gecombineerd met lokale energieproductie zoals zonnepanelen of andere duurzame energiebronnen. Dit kan aanzienlijk besparen op de energierekening en maakt het systeem milieuvriendelijker.
• Makkelijk in onderhoud: E-boilers hebben minder bewegende delen en hebben over het algemeen minder onderhoud nodig dan gasboilers. Dit kan de levensduur verlengen en onderhoudskosten verlagen.

Wat zijn de nadelen van E-boilers?

• Hogere energiekosten? Elektriciteit is vaak duurder dan gas, dus de operationele kosten van een E-boiler kunnen hoger uitvallen. Vooral bij intensief gebruik kan dit behoorlijk oplopen. Maar indien men de installatie laat werken tijdens uren dat de elektriciteitsprijs laag of zelfs negatief is, kan men hierop flink besparen. Een andere mogelijkheid bestaat erin om de E-boiler te laten werken op elektriciteit komende van eigen lokale energieproductie.
• Beperkte capaciteit: Wanneer het warme water in de boiler op is, duurt het even voordat er weer warm water beschikbaar is. Dit kan een nadeel zijn indien er veel warm water nodig is. Maar indien er een buffervat met een aangepast volume wordt aangesloten op de boiler kan dit verholpen worden.

Enkele belangrijke punten over het gebruik van E-boilers in de industrie

• Duurzaamheid: E-boilers gebruiken elektriciteit om stoom of warm water te genereren, wat vooral gunstig is wanneer groene stroombronnen zoals wind- of zonne-energie worden gebruikt. Dit helpt de carbon footprint aanzienlijk te verminderen.
• Flexibiliteit: Industriële E-boilers kunnen snel worden opgestart en aangepast aan veranderende energiebehoeften. Dit maakt ze ideaal voor processen die flexibiliteit vereisen zoals het wegwerken van de onbalans op het elektriciteitsnet. Hiervoor kan men zelfs een vergoeding ontvangen.
• Toepassingen: Ze worden vaak gebruikt in sectoren zoals chemie, voedselproductie, papier en staal, waar warmte nodig is voor processen zoals smelten, drogen en destillatie.

Wat zijn mogelijke subsidies voor E-boilers?

• Verhoogde thematische aftrek: De E-boiler komt, mits voldaan aan een aantal voorwaarden, in aanmerking voor de verhoogde investeringsaftrek voor investeringen in efficiënt energieverbruik & hernieuwbare energie. Hij valt onder ‘Categorie 8: Tijdelijke opslag van elektrische en thermische energie’ van de gepubliceerde lijst op de website van VLAIO. Een basisvoorwaarde is dat de E-boiler vermeld werd in een voorafgaande energiestudie of energieaudit.
• Programma klimaatsprong: De Vlaamse Regering trekt 70 miljoen euro uit om investeringen in grootschalige E-boilers in de industrie via een subsidie te ondersteunen. De aanvraag gebeurt via een veilingprocedure, waarbij ondernemingen een bod kunnen uitbrengen per vermeden ton CO2-emissie. Projecten die het subsidie-efficiëntst zijn in de reductie van CO2-emissies krijgen voorrang. Deze oproep is momenteel afgesloten.