Verbruikt je bedrijf gemiddeld meer dan 85 TJ energie per jaar? Dan krijg je vanaf 2027 te maken met een nieuwe verplichting rond energiebeheer. Volgens de Vlaamse regelgeving die momenteel in voorbereiding is, moet je tegen 11 oktober 2027 over een gecertificeerd energiebeheersysteem beschikken.
Welke mogelijkheden heb je? ISO 50001 voldoet rechtstreeks. ISO 14001 en EMAS volstaan alleen onder voorwaarden. Ook toetreden tot de nieuwe energiebeleidsovereenkomst (EBO3) is een mogelijke route. We zetten de opties voor je op een rij.
De herziene energie-efficiëntierichtlijn (EED, Richtlijn (EU) 2023/1791) kijkt niet langer naar de grootte van je bedrijf, maar naar je energieverbruik. Bepalend is het gemiddelde jaarlijkse verbruik over de voorbije drie jaar, alle energiedragers samen.
Het actieplan en de uitvoeringsgraad van de aanbevelingen komen bovendien in je jaarverslag.
Vlaanderen zet de richtlijn in twee stappen om. Het decreet (stuk 700), dat op 16 februari 2026 in het Vlaams Parlement werd ingediend, geeft de Vlaamse Regering de bevoegdheid om een energiebeheersysteem op te leggen. De concrete regels staan in een ontwerp van besluit tot wijziging van het Energiebesluit, dat de Vlaamse Regering op 17 juli 2026 principieel goedkeurde en dat nog wacht op het advies van de Raad van State. Tot de definitieve goedkeuring en publicatie in het Belgisch Staatsblad kunnen details nog wijzigen.
Volgens het huidige ontwerp betekent dit concreet:
Heb je ook vestigingen in Wallonië of Brussel? Daar gelden eigen regels voor de 85 TJ-verplichting: ga de stand van zaken per gewest na.
Een energiebeheersysteem zet je niet van vandaag op morgen op. Wie mogelijk boven de grens van 85 TJ valt, brengt daarom best tijdig het energieverbruik en de mogelijke trajecten in kaart
ISO 50001 is de norm die volledig om energie draait. Je brengt je grootste energiegebruikers in kaart, legt een basislijn vast en volgt je energieprestatie op met indicatoren.
Voor (her)certificatie moet je een meetbare verbetering van je energieprestatie aantonen. Het Vlaamse ontwerp van besluit vraagt dat een onafhankelijk orgaan het systeem certificeert volgens Europese of internationale normen. Een certificaat volgens NBN EN ISO 50001 voldoet daar uitdrukkelijk aan.
Volstaat ISO 50001 zonder energieaudit? Europees wel: de auditplicht geldt alleen voor bedrijven zonder energiebeheersysteem. Vlaanderen gaat volgens het ontwerp verder. Naar onze voorlopige interpretatie blijft je energieaudit (10 tot 100 TJ) of je energieplan (vanaf 100 TJ) verplicht, ook met ISO 50001. Het goede nieuws: je energiebeoordeling uit ISO 50001 levert grotendeels de gegevens voor die audit of dat plan. Neem je deel aan een energiebeleidsovereenkomst, dan gelden de daarin goedgekeurde energiebeheermaatregelen als energiebeheersysteem.
Niet automatisch. ISO 14001 behandelt energie als een van je milieuaspecten, zonder energiebasislijn of verplichte verbetering.
EMAS gaat een stap verder. De afkorting staat voor Eco-Management and Audit Scheme: het Europese milieubeheer- en auditsysteem, vastgelegd in Verordening (EG) nr. 1221/2009. Het bouwt voort op ISO 14001 en voegt er een publieke milieuverklaring aan toe, die een erkende milieuverificateur valideert. Daarin rapporteer je verplicht kernindicatoren, waaronder je totale energieverbruik. Toch ontbreekt ook bij EMAS de energiesystematiek van ISO 50001.
Volgens het Vlaamse ontwerp van besluit stellen beide je alleen vrij als het gecertificeerde systeem een energieaudit of een conform verklaard energieplan volgens het Energiebesluit omvat. Ook een energieprestatiecontract kan vrijstellen, maar alleen als het een energieaudit of een conform verklaard energieplan omvat.
Heb je al ISO 14001? Dan is een geïntegreerd systeem met ISO 50001 vaak de efficiëntste weg. Beide normen hebben dezelfde structuur, zodat je audits en procedures kunt combineren.
Er is ook een route zonder ISO- of EMAS-certificaat. De energiebeleidsovereenkomst 2027-2030 (EBO3) is een vrijwillige overeenkomst tussen de Vlaamse overheid en energie-intensieve vestigingen. De Vlaamse Regering keurde de ontwerptekst op 30 oktober 2026 principieel goed; de start is voorzien op 1 januari 2027. Toetreden kan als je vestiging gemiddeld minstens 85 TJ finale energie per jaar gebruikt, of ze nu onder de Europese emissiehandel (ETS) valt of niet.
Voor je energiebeheer kies je binnen EBO3 zelf: ISO 50001, ISO 14001 of de energiebeheermaatregelen uit de overeenkomst. Dat laatste is een energiemanagementsysteem waarover je elk jaar rapporteert aan het Verificatiebureau. Volgens het ontwerp van besluit gelden de energiebeheermaatregelen die in een energiebeleidsovereenkomst zijn goedgekeurd als energiebeheersysteem. Daar staan duidelijke engagementen tegenover:
EBO3 vraagt dus meer dan een beheersysteem alleen: je verbindt je ook tot het uitvoeren van rendabele maatregelen. In ruil engageert Vlaanderen zich om deelnemers geen nieuwe Vlaamse energie- of klimaatverplichtingen op te leggen, bovenop de bestaande regels en wat Europa oplegt. Instappen kan tot en met 31 maart 2027. Later toetreden kan nog in januari 2028 en januari 2029, maar dat komt te laat voor de deadline van 11 oktober 2027. De tekst van EBO3 is nog niet definitief; details kunnen nog wijzigen.
Wacht niet tot 2027: certificatie-instellingen en energiedeskundigen zijn richting de deadline snel volgeboekt.
Zo pak je het aan:
Stand van zaken op 17 november 2026, op basis van het ontwerp van besluit tot wijziging van het Energiebesluit en de ontwerptekst van EBO3. De definitieve regels kunnen nog wijzigen.
Twijfel je of je onder de verplichting valt, of welk systeem het best bij je bedrijf past? Wij berekenen je verbruik, zetten de opties voor je naast elkaar en helpen je bij de uitwerking. Neem contact op met onze experts.
De Vlaamse Regering heeft de omzetting van de Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED) principieel goedgekeurd. Ontdek welke nieuwe energieverplichtingen eraan zullen komen en hoe jouw onderneming zich vandaag al kan voorbereiden.
De EBO nadert het einde van zijn huidige ronde, maar de verplichtingen voor energie-intensieve bedrijven worden er niet minder op: Europa scherpt de regels aan en een vernieuwd Vlaams kader is in de maak. Wij zetten op een rij wat je vandaag al weet, wat nog onduidelijk is, en wat je nu al best doet.
Congestie van het elektriciteitsnet komt alsmaar meer voor. Delen van het net zijn tijdelijk of structureel verzadigd: er kan niet genoeg netcapaciteit worden voorzien om alle aanvragen voor afname en/of injectie te verwerken. Het is een groeiend probleem dat zowel bedrijven als particulieren raakt, al is de impact vandaag vooral voelbaar bij grote industriële aansluitingen.