Ook een recent gebouwd ziekenhuis is niet vanzelf klaar voor de klimaatdoelen van 2050. Voor ZAS Cadix in Antwerpen brachten we daarom drie studies samen in één traject: het EPC NR, een energieaudit en een haalbaarheidsstudie naar een CO₂-neutrale uitbating. De conclusie is helder: dankzij de goede gebouwschil en geschikte afgiftesystemen is het ziekenhuis klaar om de transitie naar fossielvrije verwarming in te zetten.
ZAS Cadix, een campus van Ziekenhuis aan de Stroom, telt ruim 70.000 m² in Antwerpen-Noord. Hoewel het een modern ziekenhuis is, kende het project een ontwikkelings- en bouwtraject van meer dan 10 jaar. Daardoor weerspiegelen de technische installaties nog niet volledig de ambities die vandaag gelden op het vlak van klimaatneutraliteit. Het gebouw beschikt over een goed geïsoleerde gebouwschil, maar de warmteopwekking komt vandaag nog grotendeels uit aardgas: drie condenserende ketels en een warmtekrachtkoppeling (WKK), aangevuld met een warmtepomp op een BEO-veld van ca. 40 boringen. In 2025 was aardgas nog goed voor bijna 40% van het totale energieverbruik. De warmteopwekking zal centraal staan op weg naar CO₂-neutraliteit.
ZAS Cadix moet vanaf 2028 minimaal een EPC-label E behalen. Dit label wordt bepaald door het aandeel hernieuwbare energie en restwarmte in het totale energieverbruik.
Op dit moment zijn er onvoldoende (nauwkeurige) meetgegevens bij ZAS Cadix. Zo ontbreken onder meer de gegevens van enkele commerciële ruimtes. Daardoor heeft het gebouw momenteel EPC-label X of ‘onbepaald’. Een tussentijdse berekening op basis van de warmtemeters en elektriciteitsmeters van de warmtepomp toont een aandeel hernieuwbare energie aan van 6%: net voldoende voor een EPC-label E. Ons advies is om de bestaande meters periodiek uit te lezen en een elektrische submeter op de warmtepomp te voorzien.
© ZAS
In de energieaudit legden we de doelstellingen voor 2050 vast: volledige fossielvrije verwarming. Vervolgens brachten we in kaart welke maatregelen daarvoor nodig zijn en in welke volgorde ze het best worden uitgevoerd.
Ruimte voor zonnepanelen is er op deze binnenstedelijke campus nauwelijks. Zonnepanelen in de gevel (BIPV) zijn een optie, maar technisch complexer en duurder. De grote hefboom zit dus bij de warmteopwekking. Dat leidde tot de kernvraag: kan het ziekenhuis volledig op warmtepompen draaien?
Een warmtepomp werkt het meest efficiënt bij een lage aanvoertemperatuur. Daarom onderzochten we of de bestaande afgiftesystemen voldoende warmtevermogen kunnen leveren met een temperatuurregime van 45/35°C.
Een ziekenhuis koelt het hele jaar door. De drie koelmachines voeren hun warmte vandaag af aan de buitenlucht. Uit de meetgegevens en berekening blijkt echter dat zelfs in de koudste maanden meer dan driemaal zoveel restwarmte beschikbaar is als nodig om de SWW-vraag te dekken. Op jaarbasis is de restwarmte zelfs van dezelfde grootteorde als het huidige aardgasverbruik, al valt het grootste overschot in de zomer wanneer de warmtevraag laag is.
We werkten twee scenario’s uit:
Of je nu een ziekenhuis, zorgcampus, school of kantoorgebouw beheert, de lessen uit dit project gelden breed:
Wil je weten welke stappen jouw gebouw moet zetten richting label E (en verder) en een fossielvrije warmtevoorziening? Ons team van energie-experts denkt graag met je mee, van de eerste meting tot een concreet stappenplan. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Exergie ondersteunde Ziekenhuis Oost-Limburg bij het volledige EBO-traject. Hierbij konden verschillende interessante energiebesparingsmaatregelen worden geïdentificeerd die tot een significante besparing leidden.
In 2024 werd voor verschillende campussen van de universiteit van Gent een VEKA energieaudit opgesteld. De verplichtte maatregelen die hieruit vloeiden zullen resulteren in een jaarlijkse besparing van 840.000kWh aardgas en 922.000kWh elektriciteit.
Decathlon Antwerpen bespaart dankzij Exergie’s energieaudit jaarlijks 30% op hun elektriciteitsverbruik. Door slimme optimalisaties in ventilatie, verlichting en PV-installatie realiseren ze rendabele oplossingen met een snelle terugverdientijd.